ĐỜI SỐNG XÃ HỘI VÀ VĂN HÓA NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT CÓ GÌ THAY ĐỔI

     
*

*

Sự kiệnHội VHNT Ninh BìnhHội viênBộ môn VănBộ môn ThơBộ môn Mỹ thuậtBộ môn Nhiếp ảnhBộ môn Âm nhạcBộ môn sân khấuBộ môn lý luận phê bìnhBộ môn phân tích - Sưu tầmGiải thưởngTạp chí âm nhạc Ninh BìnhThông tin định hướngThông tin cuộc thiVănThơMỹ thuậtNhiếp ảnhÂm nhạcSân khấuPhê bìnhDi sản văn hóaHoa Lư nghìn nămSáng tác trẻNhịp ước VN
*
*
*
*
*

Sự khiếu nại Hội VHNT Ninh BìnhHội viênBộ môn VănBộ môn ThơBộ môn Mỹ thuậtBộ môn Nhiếp ảnhBộ môn Âm nhạcBộ môn sân khấuBộ môn giải thích phê bìnhBộ môn nghiên cứu và phân tích - Sưu tầmGiải thưởng Tạp chí âm nhạc Ninh BìnhThông tin định hướngThông tin hội thi Văn Thơ mỹ thuật Nhiếp hình ảnh Âm nhạc sảnh khấu Phê bình di tích văn hóaHoa Lư ngàn năm biến đổi trẻ Nhịp mong VN

Tìm gọi vị thế trong phòng nước Đại Cồ Việt qua di sản văn hóa phi thứ thể non sông "Trò diễn Xuân Phả"


VŨ THANH LỊCH

Sở văn hóa và thể dục thể thao tỉnh Ninh Bình

Nói về sự kiện ra đời của phòng nước Đại Cồ Việt vào nuốm kỷ X, sách lịch triều hiến chương các loại chí viết: “Xét nước ta từ thời Hùng vương mới bắt đầu thông hiếu cùng với Trung Quốc, nhưng thương hiệu còn nhỏ tuổi không được tham dự hàng chư hầu triều hội…

đến khi Đinh Tiên Hoàng bình định những sứ quân, khôi phục, mở mang bờ cõi, bấy tiếng điển lễ, sách phong của trung hoa mới mang đến đứng riêng là 1 nước”.Nhà nước độc lập, trường đoản cú chủ thứ nhất của dân tộc ta sau ngàn năm Bắc thuộc đã từng bước xây dựng, hoàn thiện bộ máy từ trung ương đến địa phương, thực hiện cải cách và phát triển kinh tế, văn hóa truyền thống - làng hội, an ninh quốc phòng.Cũng từ đây, ý thức về một dân tộc bản địa có chủ quyền, độc lập, trường đoản cú chủ, sánh vai với những quốc gia, dân tộc bản địa khác đã ăn sâu, dính rễ trong tứ tưởng, tình yêu của fan dân đất Việt, được biểu hiện rõ nét trong những sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân. Tại làng Xuân Trường, thị trấn Thọ Xuân, tỉnh giấc Thanh Hóa hiện nay nay, quần chúng. # còn cất giữ một sinh hoạt văn hóa truyền thống dân gian độc đáo, chính là trò diễn Xuân Phả được mang đến là khởi nguồn từ thời đơn vị Đinh, duy trì, cải tiến và phát triển và dần hoàn thành qua những triều đại bên Hồ, bên Hậu Lê, phản ánh đậm nét chổ chính giữa tư, nguyện vọng cùng ý thức của người dân về vai trò, vị thế của phòng nước Đại Cồ Việt trong quần thể vựcvà trên cố kỉnh giới.

Bạn đang xem: đời sống xã hội và văn hóa nước đại cồ việt có gì thay đổi

*

Trò diễn Xuân Phả được công nhận là di sản văn hóa truyền thống phi thứ thể giang sơn năm 2016, đây là trò diễn có giá trị đặc biệt, được fan dân buôn bản Xuân Phả, cất giữ và trao để lại qua những thế hệ từ rứa kỷ X cho ngày nay.

Các thần thoại và thần tích ngơi nghỉ xứ Thanh lưu lại rằng, vua Đinh Tiên Hoàng dẹp giặc nghỉ ngơi xứ Bình Kiều, đến sứ giả lượn mọi chỗ tìm bạn hiền tài góp sức. Lúc sứ giả đi đến bên bờ sông Chu thì gặp gỡ giông tố buộc phải trú lại vào Nghè Xuân Phả. Đến đêm, linh thần - Thành hoàng làng Xuân Phả báo mộng về kiểu cách phá giặc, sứ trả bẩm báo lại với nhà vua. Vua thấy kế hay bắt buộc làm theo, quả nhiên thắng trận. Đất nước được bình yên.

Để tỏ lòng hàm ân Thành hoàng xã Xuân Phả, vua Đinh Tiên Hoàng sau khoản thời gian lên ngôi nhà vua đã về Nghè làm lễ mừng công và tạ ơn Thành hoàng buôn bản Xuân Phả, ban tặng kèm cho thần là Đại Hải Long vương Hoàng Lang tướng tá quân. Tại lễ mừng công này, các nước sát bên đem lễ vật mang đến tiến cống, chúc mừng đơn vị vua khu đất Việt. Lễ vật không những có hầu như sản vật quan trọng đặc biệt mà còn có những điệu múa hát rực rỡ của quốc gia, dân tộc, đó là những điệu múa Ai Lao, Ngô Quốc, Hòa Lan (Hoa Lang), Chiêm Thành, Lục Hồn Nhung (Tú Huần). Tức thì sau đó, bên vua vẫn ban 5 điệu múa trên đến nhân dân làng Xuân Phả với tên thường gọi “Ngũ quốc lấn bang đồ gia dụng tiến công”. 5 điệu múa được dân chúng làng Xuân Phả lưu giữ, trao truyền, biến chuyển điệu múa hát riêng, rất lạ mắt của làng, mang tên gọi là “Trò diễn Xuân Phả”. Hằng năm, vào thời gian tế thành hoàng buôn bản Xuân Phả ngày 9 cùng 10 tháng 2 âm lịch, dân chúng làng Xuân Phả tổ chức triển khai lễ hội, biểu diễn các điệu múa hát trước sân Nghè, địa điểm thờ thần Đại Hải Long vương vãi Hoàng Lang tướng mạo quân. Mỗi trò diễn là một câu chuyện, gồm tính ước lệ cao, thể hiện bởi các hiệ tượng nghệ thuật độc đáo, được sẵn sàng công phu, biểu diễn theo riêng lẻ tự phương tiện chặt chẽ.

Điệu Hoa Lang (hay còn được gọi là Hòa Lan) tái hiện tại đoàn người Hoa Lang, một cỗ tộc Cao Ly làm việc Triều Tiên, mang đến chúc mừng đơn vị vua. đứng vị trí số 1 đoàn trò vào Nghè là một trong những người vác lọng xanh bao gồm đeo biển lớn “Hoa Lang vật tiến cống”, vào hành lễ trước ban thờ, phát âm văn tế: “Trên cửu trùng xiêm áo thảnh thơi/Dưới tám cõi âu ca lừng lẫy/Chúng tôi nay gần về nước Bắc, xa góc trời Nam, há dám lỗi lai vương con đường cũ”. Kế tiếp là những điệu đấu roi, múa quạt, múa khôn cùng đao, múa phất cờ, múa cờ lem… những điệu múa theo nhịp trống, vừa múa vừa hát hết những lời ca theo nhịp độ riêng. Lời ca triệu tập ca ngợi ân nghĩa nhà vua và ước chúc đến mọi tín đồ dân già con trẻ gái trai luôn vui vẻ tận hưởng cuộc sống đời thường yên bình, hòa thuận, ấm no đủ đầy.

Điệu Chiêm Thành, trình bày đoàn của quốc gia Champa tới chúc mừng, gồm gồm ông Chúa, bà Nàng, một tín đồ hầu, nhị phỗng hầu, và 16 quân, xiêm y và cách thức đi đứng, múa hát có đậm phong cách của tín đồ Champa xưa. Chúa phát âm văn tế, nhị phỗng dâng hương, fan hầu nuốm lọng bao gồm biển hiệu “Chiêm Thành thiết bị tiến cống”, sau đó đoàn quân bắt đầu nhảy múa thành hai hàng. Khi đứng, khi quỳ khụy, các tư ráng chuyển cấp tốc và cưng cửng hoạch như bốn thế trong các tượng Chàm cổ xưa.

Điệu Tú Huần (hay có cách gọi khác là điệu Lục Hồn Nhung) biểu đạt các nạm hệ bạn dân Lục Hồn Nhung, cỗ tộc Lục Hồn sinh hoạt phía bắc nước ta vào chầu, dâng lễ vật, thực hiện các nghi tiết tế, lễ và múa hát chúc mừng. Trò diễn có hình ảnh bà cố, người mẹ và 10 người con vừa đi vừa gõ xênh, khiêu vũ theo nhịp vào mang đến ban thờ, quỳ vái rồi nhảy đầm lùi xuống, thực hiện các điệu múa hát. Lời hát lối thơ lục bát, hát nhị câu một theo nhịp sênh, câu chữ về mẩu truyện tình yêu, sống gia đình, thể hiện cuộc sống đời thường sinh hoạt đời thường vui mắt dí dỏm của fan dân.

Điệu Ai Lao, thể hiện đoàn quốc gia Vạn tượng xưa do đích thân bên vua vào chúc mừng, tiến cống Đại Cồ Việt. Đoàn quân về tham dự buổi tiệc có có theo cả voi, hổ, ngựa, lân. đứng vị trí số 1 đoàn trò, voi với hổ vừa đi vừa múa cùng những người dân thợ săn theo nhịp gõ của giờ xênh tre. Đoàn vào trước hương thơm án, triển khai nghi lễ tế, tiếp nối tiếng trống, mõ, cố gắng chọe đưa nhịp nhanh, vui nhộn để đoàn quân bước đầu múa hát. Điệu múa hát vui tươi, khỏe mạnh mẽ, sản xuất tiếng cười sôi động, sảng khoái cho người xem.

Điệu Ngô Quốc mang sắc phục cùng hình tượng bạn Tàu sang dự lễ hội mừng công của phòng vua Đại Cồ Việt. Nhân đồ dùng trong trò này còn có hai nàng tiên, ông chúa và mười quân đầu đội nón lính, áo color lam, tay cầm mái chèo ăn mặc như fan Mãn Thanh? Đoàn trò vừa đi vừa nhảy đầm múa, vào cho trước hương án, ông chúa đứng vị trí số 1 đoàn quân quỳ xuống hiểu văn tế: Thần văn Ngô Quốc hữu đoạ, tư duy lai vương/Thần Ngô địa tiếp phái mạnh phương/Tầm hoài bắc diệt, thê hàn cảm hậu, ngưỡng chu đức đi lai tân bái yết tranh tiên nhập mặt đường tiều nhi khởi vũ, vô viễn phất giới, đi lệnh thị tòng. Tự Nam, từ Bắc, tự Đông, từ bỏ Tây, Ngô Quốc hào vô tư bất bặc, duy phiên, duy viên, huy hà, duy bình. Chúc Hoàng triều vô cương cứng duy hữu, thiên tử vạn niên. Sau thời điểm đọc văn tế, đoàn trò múa vô cùng đao, múa mái chèo theo nhịp trống cùng lời hát chèo chén bát rồi gửi sang chèo cậy. Điệu múa với lời hát mang âm hưởng vui tươi, dí dỏm về quan hệ lứa đôi, ông chồng vợ cùng với đủ những cung bậc cảm xúc, yêu thương, hờn giận, trách móc, vỗ về…

Điểm chung của những trò diễn là những đoàn cho dù ở đâu, với hình ảnh tượng trưng cho dân tộc nào thì khi vào mang đến trước mùi hương án, toàn bộ đều cung kính hành lễ bái lạy chi phí nhân, chúc tụng ca tụng ơn đức của phòng vua, cầu chúc mang đến nhà vua và non sông luôn thái bình thịnh trị. Sau phần dưng lễ là các điệu múa hát sôi động, dí dỏm đưa về tiếng cười sảng khoái, tươi vui cho những người dân.

Xem thêm: Cấu Trúc "If It Were Not For​/​If It Had Not Been For/W, Lời Bài Hát If It Hadn'T Been For Love

Cũng như các tiệc tùng khác, trò diễn Xuân Phả là sinh hoạt văn hóa tinh thần của người dân buôn bản Xuân Phả. Trò diễn không chỉ thể hiện mong mơ, khao khát của dân chúng về cuộc sống đời thường ấm no, hạnh phúc, thanh bình, về lòng tôn kính, tri ân với những bậc chi phí nhân mà còn là bức tranh đề đạt lịch sử, chứa đựng cốt lõi là hiện tại thực cuộc sống và thời đại nhưng mà nó ra đời.

Thông thường, các sinh hoạt văn hóa dân gian xưa nay vốn là sinh hoạt mang dấu tích đặc thù của từng làng mạc xã, cùng đồng, khuôn thanh mảnh trong không khí của buôn bản xã, song giữa tiệc tùng, lễ hội làng Xuân Phả, Thanh Hóa, ở lưu vực sông Chu, miền trung bộ và liên hoan Hoa Lư, tỉnh ninh bình ở đồng bởi sông Hồng, miền bắc bộ Việt Nam gồm điểm tương đồng, kia là bắt đầu chương trình lễ hội đều có màn múa tái hiện tại cảnh Đinh cỗ Lĩnh tập trận cờ lau. Trong lễ hội Hoa Lư đó là màn “Cờ lau tập trận”, trong lễ hội Xuân Phả là “Trò kéo hội”, cả hai màn diễn bên trên ở nhì nơi đa số do các thiếu niên triển khai với trang phục truyền thống và đạo vậy hoa lau.

Bên cạnh đó, qua các tiệc tùng, lễ hội dân gian ở miền bắc và Bắc khu vực miền trung Việt nam giới mà người sáng tác đã được tham dự, quan tiền sát, nghiên cứu, trò diễn Xuân Phả là một hiệ tượng diễn xướng dân gian đặc biệt độc đáo, vào đó, lốt ấn với hình hình ảnh tượng trưng về văn hóa ngoại quốc khá rõ nét, ngoài ra chỉ nhìn xiêm y và điệu bộ đã nhận ra dấu ấn văn hóa của mỗi quốc gia, dân tộc. Trải qua hàng ngàn năm với sự thay đổi của lịch sử đất nước, trò diễn ko những không xẩy ra mai một ngoài ra được tô đậm, làm giàu có thêm. Đây không đơn thuần là việc giao lưu, tiếp thu, tiếp biến văn hóa truyền thống giữa những quốc gia, dân tộc bản địa mà còn ẩn đựng nhiều hàm ý sâu xa của những thế hệ fan dân đất Việt.

Dễ thấy, ngơi nghỉ thời kỳ đầu của việc làm chấn hưng dân tộc, phục sinh quốc thể ở trong phòng nước Đại Cồ Việt, sức ảnh hưởng và rộng phủ của sự kiện Đinh bộ Lĩnh tấn công dẹp, thu phục 12 sứ quân, thống nhất đất nước, lên ngôi Hoàng đế, dựng nền hòa bình đã mang ý nghĩa sâu sắc bước ngoặt đối với dân tộc Việt Nam. Làm lơ yếu tố truyền thuyết thần thoại làm ngày càng tăng tính thiêng của thành hoàng thôn Xuân Phả và di tích lịch sử Nghè Đệ độc nhất vô nhị như chuyện thành hoàng buôn bản báo mộng đến sứ giả của vua Đinh, chỉ bảo phương pháp đánh giặc… sẽ thấy cuộc chiến đảm bảo cương giới quốc gia của nhà vua Đại Cồ Việt bao gồm sự đồng thuận, vừa lòng lực của đủ bố yếu tố thiên - địa - nhân, xác minh sức mạnh dạn bất khả thua của nước nhà và triều đình. Sự kiện tổ chức lễ nạp năng lượng mừng cùng phong tước đoạt vị đến thành hoàng làng Xuân Phả không đơn thuần là việc tri ân người dân có công giúp vua đánh giặc nhưng mà hơn thế, còn xác định ngôi thiên tử ở trong nhà vua. Xưa nay, trong ý niệm dân gian của người Việt, thần linh khi nào cũng ở phần ngôi cao, đưa ra phối đời sống sinh hoạt đời hay của con người, tuy nhiên với Đinh Tiên Hoàng đế, thần linh là người phò tá, trợ giúp, sau chiến thắng, đơn vị vua phong tước vị mang đến thần, như phong tước cho những công hầu khanh tướng mạo của mình. Ý nghĩa này, được những triều đại phong kiến trong tương lai sử dụng như 1 cách xác định chính danh thiên tử của người đứng đầu vương triều, dẫn đầu quốc gia.

Việc những nước lân bang sở hữu lễ vật đến chúc mừng, tiến cống đơn vị vua Đại Cồ Việt trong dịp nghỉ lễ hội mừng công trên Nghè Đệ Nhất, làng mạc Xuân Phả hiện tại chưa tìm được tài liệu khoa học lịch sử chính thống để chứng minh song không tức là sự kiện ấy không từng xảy ra trong quá khứ. Vì mọi ngơi nghỉ văn hóa, nhất là sinh hoạt với tính cộng đồng cao như ở lễ hội, đều là sự việc phản ánh đời sống vật dụng chất, tinh thần của nhân dân. Đó không đối chọi thuần thể hiện mơ ước, ước mong về cuộc sống thường ngày sung túc, tỉnh thái bình và biểu lộ niềm tự hào, tự tôn dân tộc bản địa mà còn là sự việc ghi chép, khắc họa lại lịch sử dân tộc để trao truyền cho những thế hệ tương lai. Xét về vị trí vùng khu đất Xuân Phả, bảo phủ bởi núi cao sông rộng, lại nghỉ ngơi xa tởm đô, vấn đề tiếp cận đôi khi với văn hóa truyền thống của 5 quốc gia, dân tộc lân bang là vấn đề khó giải thích nếu không tồn tại sự chủ động “truyền bá” của người bản địa.

Sự “truyền bá” của người bản địa bên trên thực tế rất có thể đến bằng rất nhiều cách thức khác nhau, song giải thích bằng việc các nước lạm bang đem lại chúc mừng và tiến cống đơn vị vua đã cho thấy sự thâm nám thúy, sâu sắc của thân phụ ông ta. Trước hết, nhằm khẳng định, bạn Việt sẵn sàng chuẩn bị giao lưu, tiếp thu những giá trị văn hóa khác biệt của những dân tộc khác với sử dụng văn hóa truyền thống ngoại quốc như 1 tác phẩm nghệ thuật và thẩm mỹ dân gian để chế tạo không khí vui tươi, sinh động trong thời gian ngày hội làng, có tác dụng giàu thêm cuộc sống tinh thần cho những người dân. Đây cũng tương tự một câu trả lời thầm yên của phụ thân ông ta, đáp trả lại thủ đoạn đồng hóa của phong loài kiến phương bắc bằng cách khẳng định người việt nam có thể chào đón nhiều nền văn hóa truyền thống khác nhau để gia công giàu cho văn hóa nước Việt chứ không hề riêng gì văn hóa truyền thống phương Bắc. Điều quan trọng đặc biệt hơn, qua bài toán biểu diễn những tích trò, đang khẳng định vị thế của phòng vua và tổ quốc Đại Cồ Việt, bên vua được những nước lân bang tôn trọng, vị nể, với lễ thiết bị và đầy đủ nét văn hóa đặc sắc của dân tộc bản địa mình mang lại chúc mừng, tôn vinh, trình bày sự ghi thừa nhận của thế giới với Đại Cồ Việt. Đây cũng là cơ sở để các triều đại phong kiến tiếp sau thường xuyên cập nhật, bổ sung cập nhật làm đậm nét thêm ý nghĩa sâu sắc này.

Một yếu tố khác tác giả còn những do dự cần thêm thời hạn để tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu, kia là nguyên nhân trong liên hoan Hoa Lư, không có tích diễn nào cho thấy sự xuất hiện của người ngoại quốc khi Đinh bộ Lĩnh tổ chức lễ đăng quang ngơi nghỉ Hoa Lư, nhưng lại tại liên hoan Xuân Phả, liên hoan nhắc lưu giữ sự kiện công ty vua tổ chức lễ mừng công cùng tri ân người có công góp vua tấn công giặc đã xuất hiện hình ảnh của những nước lân bang mang lại chúc mừng. Nên chăng, sự khiếu nại đăng quang hoàng đế của Đinh cỗ Lĩnh đánh dấu mốc hoàn thành việc giải quyết và xử lý các vấn đề nội bộ quốc gia, dân tộc, đó là triển khai thống nhất giang sơn Đại Cồ Việt, quyết trung khu xây dựng tổ quốc độc lập, từ chủ, xác minh tài chiến chinh trận mạc của Đinh bộ Lĩnh. Bài toán tri ân người có công, kể cả những bậc linh thần, là câu hỏi nghĩa cử, thể hiện ơn huệ và tài năng thu phục nhân trung ương của người đứng đầu quốc gia, dân tộc. Khi tín đồ đứng đầu quốc gia chứng tỏ được toàn bộ những phẩm giải pháp đó, đã thực sự khiến nhân dân trong nước, thế giới trân trọng và nể phục. Từ bí quyết diễn trò vào điệu Hoa Lang và Tú Huần, cùng với hình ảnh chúa đất, già buôn bản run rẩy, sợ hãi, hoảng sợ khi vào triều cống, đứng trước anh linh của đức vua và các vị linh thần, hoàn toàn có thể liên tưởng mang đến ý nghĩa hình tượng rằng, sức mạnh, sự uy phong ở trong phòng vua Đại Cồ Việt đã khiến cho thủ lĩnh những quốc gia, dân tộc xung quanh không chỉ là nể mà còn sợ. Đây cũng là một trong những chi tiết làm tăng thêm ý nghĩa của công cuộc hàng phục sứ quân, dựng nền hòa bình không chỉ đáp ứng nhu cầu nguyện vọng hòa bình, chủ quyền của Đại Cồ Việt mà gồm sức ảnh hưởng quốc tế sâu rộng, câu hỏi các tổ quốc xung quanh ủng hộ và đến chúc mừng chính là sự xác định nền chủ quyền tự nhà của Đại Cồ Việt.

Xem thêm: Văn Mẫu Lớp 9: Cảm Nhận Về Khổ Thơ Đầu Bài Sang Thu Của Hữu Thỉnh (7 Mẫu)

Có thể nói, bàn về vị thế non sông của một dân tộc, có rất nhiều cách quan sát nhận từ nhiều chiều kích và nhiều quan hệ khác nhau, trong đk ở vậy kỷ X, và thời kỳ đầu của nhà nước Đại Cồ Việt, không có khá nhiều tài liệu vật chất để nghiên cứu, thì vấn đề tiếp cận lịch sử từ một liên hoan tiệc tùng văn hóa dân gian cũng là vấn đề làm cần thiết để mở rộng thêm ánh mắt về đời sống xã hội nước ta trong khởi đầu dựng nền độc lập. Trò diễn Xuân Phả là ảnh xạ của lịch sử hào hùng về bài toán tiến cống, xin chào mừng của không ít nước lấn bang, trình bày sự bang giao của người việt nam với các nước trong quanh vùng và nước ngoài hay chỉ đối chọi thuần diễn đạt niềm từ bỏ hào, tự tôn dân tộc và khát vọng tự do tự chủ, hùng mạnh của việt nam thì cần thường xuyên nghiên cứu vớt và phân tích và lý giải thêm.