Thập kỷ là gì

     
(toptrungtamanhngu.com) - Thập (十) trong giờ đồng hồ Hán có nghĩa là "mười". Nhất, nhị, tam, tứ, ngũ, lục, thất, bát, cửu, thập là gần như số đếm (từ 1 đến 10) rất gần gũi đọc theo âm Hán Việt.

Bạn đang xem: Thập kỷ là gì


*

Chữ với nghĩa: 'Be bé' cùng 'tre trẻ'


Hẳn là các người chúng ta còn ghi nhớ mấy câu thơ này trong bài xích thơ “Đi học” của Hoàng Minh chính (đã in vào tập hương cốm, NXB Kim Đồng, 1975 và gửi vào sách giáo khoa giờ Việt, lớp 2, tập 1, NXB Giáo dục, 2002)...
Bình thường, “thập” không dùng hòa bình (kiểu: Nhớ sở hữu “thập” (10) loại bút. Thế mà đã qua “thập” ngày) mà lại "thập" thường mở ra trong một phối hợp nào đó.
“Thập” chính là thành tố tạo từ bao gồm sức sinh ra cao và đã được nhập vào trong kho tàng từ ngữ tiếng Việt trường đoản cú xa xưa với rất nhiều đơn vị tự vựng: thập ác, thập cẩm, thập kỷ, thập lục, thập niên, thập phân, thập phương, thập loại chúng sinh, thập tử độc nhất sinh, thập tự chinh... Nhưng có mấy từ liên quan tới thời hạn mà trường hợp nhẩn nha "chiết tự" (chiết: bẻ, tự: chữ, chiết tự là "phân tích ra từng yếu tố rồi căn cứ vào đó để giải nghĩa"), ta đang thấy từng một từ lại sở hữu những dung nhan thái ngữ nghĩa khác nhau.
Trước hết, ta tất cả từ thập niên: 十年. "Niên" có nghĩa là "năm" (hoặc "tuổi"), những năm là "10 năm". Trong giờ Việt, “thập niên” được dùng để làm "chỉ khoảng thời gian 10 năm, thường được xem từ thời điểm nói". Ví dụ: Một thập niên lâu năm đằng đẵng qua rồi nhưng mà anh ta vẫn chưa làm được mẫu gì phải tấm buộc phải món...

Xem thêm: Negotiation Là Gì - Từ Điển Anh Việt Negotiation


*
Đây là những từ hay phát hiện trong cuộc sống
Lại có từ "anh em" với thập niên là thập kỷ. "Kỷ" cũng chính là năm. Vậy “thập kỷ” cũng tức là "10 năm". Nhưng người việt dùng “thập kỷ” với nghĩa chỉ "khoảng thời gian từng 10 năm một, tính từ đầu thế kỷ trở đi". Ta hay nghe nói: phân phát minh này có từ thập kỷ thứ nhất của thế kỷ 18, hoặc: từ đầu thế kỷ 20, dân tộc ta đã đã thử qua rất nhiều cuộc đương đầu suốt từng nào thập kỷ hào hùng v.v…
Có một đội nhóm hợp từ 3 âm tiết cũng đều có thành tố "niên" là “thiên niên kỷ” (千年紀), (“thiên”: 1.000, “niên”: năm, “kỷ”: thời gian nhất định) chỉ "khoảng thời hạn 1.000 năm". Quả là một quãng thời hạn rất nhiều năm (những 10 thay kỷ cơ mà). Ví dụ, ta thường xuyên nói: loại người chúng ta đã qua 2 thập kỷ thăng trầm và đã phi vào thiên niên kỷ thứ bố (bắt đầu từ năm 2001 đến năm 3000).
Thành tổ “kỷ” đồng nghĩa trên còn xuất hiện trong tự “thế kỷ” (世紀). "Thế" là đời, "kỷ" là khoảng thời hạn nhất định. “Thế kỷ” là "khoảng thời hạn 100 năm" (“kỷ” bao gồm ngụ ý: một đời người). Trái đất vẫn lấy bí quyết gọi đơn vị này nhằm tính 21 cố gắng kỷ mà lịch sử loài người đã trải qua.
Chúng ta còn thấy tự “kỷ nguyên” (紀元) (“kỷ”: năm, “nguyên”: khởi đầu, bắt đầu), với “kỷ nguyên” được dùng làm chỉ "thời kỳ lịch sử được mở đầu bằng một sự khiếu nại trọng đại, có ý nghĩa quyết định sự cải tiến và phát triển về sau của xã hội tuyệt của một nghành nghề nào đó". Ví dụ: dân tộc ta đã lao vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên tự do tự bởi và nhà nghĩa buôn bản hội; hay: hoàn toàn có thể nói, sang rứa kỷ 21, trái đất bước vào kỷ nguyên của công nghệ thông tin...

Xem thêm: Cách Làm Nước Sốt Chấm Heo Quay Thơm Ngon Đến Giọt Cuối Cùng


Ngoài ra, “kỷ” (紀) được dùng làm chỉ "đơn vị thời gian địa chất, bậc bên dưới của đại, nhiều năm từ hàng nghìn đến hàng trăm triệu năm". Ví dụ: Chuyện đó xẩy ra từ kỷ băng hà. Mầm mống loài người xuất hiện từ đầu kỷ đệ tứ, từ thời điểm cách đó khoảng một triệu năm v.v…
Xem ra chỉ còn một từ “thập”, ta thấy "dắt dây" trù trừ bao nhiêu trường đoản cú liên quan. Cũng vày từ ngữ phản chiếu cuộc sống. Mà cuộc sống thường ngày quanh ta thì muôn hình vạn trạng. Âu cũng là một trong những lẽ thường xuyên tình.
*
*

*

*

BÁO ĐIỆN TỬ THỂ THAO và VĂN HÓA - TTXVN